poniedziałek, 20 listopada 2017

Do trzech razy (foto) sztuka - 184

Spacerując po ulicach Kalisza lokacyjnego:


fot. Marek Bergman

Veni, vidi, vici - 87

XC Kaliszobranie

W minioną sobotę  odbyła się 90 już wycieczka w  cyklu „Kaliszobranie”. Spacer rozpoczęła wizyta w Muzeum Osiakowskich przy Garbarskiej (podziękowania dla p.Banerta) a następnie uczestnicy podążyli tą właśnie ulicą, a potem kolejno Targową i Narutowicza w stronę Złotego Rogu. Przechadzka nie była więc zbyt długa ale zmotywowała mnie do opowiadania o historii tych ulic –a także o Piskorzewskiej, Złotej i Rozmarku a także o początk ach lokacyjnego Kalisza. Spacer prowadził przez dawną dzielnicę żydowską – cennymi okazały się zatem komentarze Pani Haliny Marcinkowskiej. Pokazała ona m.in. kaliszobrańcom jedną z ostatnich ocalałych jeszcze w naszym mieście mezuz. Wyprawa zakończyła się przed Urzędem Pocztowym w Alei – nie mogło zatem zabraknąć opowieści o historii kaliskiej poczty jak i trudnych początkach telefonów w naszym mieście. Była to już ostatnia w tym sezonie wycieczka w cyklu „Kaliszobrania” – jego wierni fani spotkają się jednak w tym roku raz jeszcze – 2 grudnia zaplanowano Przewodnicki Happening związany ze Stefanem Szolc - Rogozińskim.

Kaliszobranie zorganizowano przy współpracy z kaliskim oddziałem TOnZ przy finansowym wsparciu Miasta Kalisza udzielonym w ramach mecenatu nad kulturą.

fot. Marek Bergman

niedziela, 12 listopada 2017

Veni, vidi, vici - 86

 Kaliszobranie Ekstra z Krajobrazobraniem w jednym, czyli nasza wycieczka po drewnianych (głownie) kościółkach, dworkach ipałacach na północ od Ostrowa. Prowadził ją nasz dobry ostrowski znajomy Paweł Dolata, oddajmy więc mu głos (a raczej klawiaturę kompa):
W sobotę 4.10 53 osoby, głównie mieszkańcy Kalisza, a także Paweł Dolata jako przewodnik i jeszcze dwie osoby z WTPK, w ramach cyklu wycieczek Kaliszobrania, poznawały zabytkowe kościoły i pałace okolic Ostrowa Wielkopolskiego. Były to kościoły: św. Michała Archanioła w Górznie (z 1755 roku), św. Mateusza Apostoła w Szczurach (1762), Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i Świętego Józefa w Sobótce (z XIII/XIV w.) w gm. Ostrów i św. Tekli w Dobrzycy (1778); oraz założenia pałacowe w Bugaju (z lat 1920.), Dobrzycy (1798-1799), Gutowie, Górznie (1912), Sobótce (1898-1899) i Szczurach. Tyle miejsc udało się poznać w dużej mierze dzięki życzliwości ich właścicieli, proboszczów i zarządców, którzy nie tylko umożliwili wstępy, ale często omawiali też swoje obiekty, za co dziękujemy! No i dzięki chęci poznawczej i wytrzymałości uczestników. 

fot. (rzecz jasna) Paweł Dolata

niedziela, 5 listopada 2017

Do trzech razy (foto) sztuka - 181

Czar podwórek okolic ulicy Ciasnej:





fot. Marek Bergman

Komunikaty na raty

Mam kapitalną propozycję na spędzenie interesujacej godzinki w piątkowe popołudnie - 17 listopada godz. 18.00. Otóż niejaki Piotr Sobolewski (znacie gościa?) będzie wówczas w Centrum Kultury i Sztuki (sala studio) promował swoją nową książkępt. Sekrety Kalisza. Posłuchacie trochę gaduły (gdybyście się stęsknili za jego gadaniem) a potem będziecie mogli nabyć ów wydawniczy bestseller. Zapraszam...

poniedziałek, 23 października 2017

Veni, vidi, vici - 85

LXXXIX Kaliszobranie

W sobotę 23.10 zorganizowaliśmy 89 wycieczkę w  cyklu „Kaliszobranie”. Mimo iż spacer nie był zbyt długi, w jego trakcie wraz ze wspierającą mnie Haliną Marcinkowską poruszyliśmy sporo tematów. Najpierw – z racji miejsca rozpoczęcia imprezy przy skrzyżowaniu ulicy Złotej i Parczewskiego (miejsce dawnego postoju dorożek)  – popłynęła opowieść o kaliskich dorożkarzach i ich pojazdach, później w paru słowach wspomniano o pożytecznej działalności w 2 poł. XVIII w. kaliskiej Komisji Dobrego Porządku. Była tez mowa o kaliskich antyfaszystach – również tych pochodzenia niemieckiego i austriackiego, o … zamtuzie nad Babinką, o awanturach słynnego kaliskiego przestępcy z okresu międzywojennego. Jeszcze później uczestnicy obejrzeli – usłyszawszy przy okazji nieco faktów z jej historii – niegdysiejszą chlubę kaliskiej kinematografii – kino Słońce, wreszcie, przy nieistniejącym już moście Meisnera, wspólnymi siłami próbowali policzyć kaliskie mosty – i te bywsze i te obecne. Do tego doszło sporo ciekawostek o mijanych po drodze miejscach a wśród nich – przede wszystkim – o żydowskich mieszkańcach tej dzielnicy z okresu międzywojennego. Okazją do tego były dokonane przez kaliszobrańców „inwazje” do kilku, dziś zaniedbanych, ale bardzo malowniczych podwórek, w których kołatała  się jeszcze atmosfera życia sprzed niespełna wieku, a które były świadkami wielu, czasem wesołych, czasem poważnych a czasem tragicznych wydarzeń.

Kaliszobranie zorganizowano przy współpracy z kaliskim oddziałem TOnZ przy finansowym wsparciu Miasta Kalisza udzielonym w ramach mecenatu nad kulturą. 

fot. Marek Bergman

sobota, 14 października 2017

Komunikaty na raty

LXXXIX Kaliszobranie

 W sobotę 21 października 2017 r.  zapraszam na kolejną, 89 już edycję Kaliszobrania. W trakcie imprezy przybliżonych zostanie kilka tematów z historii naszego miasta – a to działań Komisji Dobrego Porządku, a to postaw w czasie II wojny kaliskich Niemców – antyfaszystów, a to wreszcie nieistniejących już w grodzie nad Prosną (i nie tylko) mostów. A ponieważ niedługi spacer powiedzie ulicami dawnej dzielnicy żydowskiej nie zabraknie też zapewne opowieści dotyczących znajdujących się tam obiektów związanych z kaliskimi starozakonnymi a także… nostalgicznego wspomnienia o kinie „Słońce”. Będzie to więc swego rodzaju tematyczna multi gawęda co - należy mieć nadzieję – uczyni spotkanie jeszcze ciekawszym. Początek spaceru – tradycyjna 15.03, spotkanie na plantach przy ulicy Złotej




poniedziałek, 25 września 2017

Do trzech razy (foto) sztuka- 178

Kalisz(obrańcy) w Ostrowie:



fot. Marek Bergman

Veni, vidi, vici - 84

88 Kaliszobranie 

  Ta edycja Kaliszobrania  była nietypowa w tym sensie, że poznawaliśmy... zaprzyjaźniony Ostrów Wlkp. Zatem miast się tradycyjnie mądrować oddam - takoż nietypowo - głos naszemu zaprzyjaźnionemu ostrowskiemu cicerone - Panu Pawłowi Dolata, który tak oto o wyprawie napisał na swoim blogu:
W sobotę 16.09 Paweł T. Dolata z WTPK stanął przed trudnym zadaniem pokazania w 2,5 godziny najważniejszych zabytków Ostrowa 50 mieszkańcom Kalisza i okolic. Była to 88. wycieczka cyklu „Kaliszobranie”, prowadzonego przez kaliskich przewodników PTTK. Mimo deszczu, grupa raźno maszerowała odwiedzając zabytkowe budynki: Ratusz (z 1828 r.) z Muzeum Miasta (podziękowania dla pracowników!), konkatedrę pw. św. Stanisława Biskupa (1904-1906), dawną synagogę (1857-1860) i dawną dzielnicę żydowską z miejscem pamięci po cmentarzu (kirkucie) na tzw. Zielonym Rynku, kościół pw. Najświętszej Marii Panny Królowej Polski, dawniej ewangelicki Świętej Trójcy (1777-1778), dawne Królewskie Katolickie Gimnazjum (1843-1845, ob. I Liceum) i stary cmentarz (sprzed 1784). W każdym miejscu krótko omawiano historię obiektu i ważniejsze związane z nim osoby....

wtorek, 29 sierpnia 2017

piątek, 25 sierpnia 2017

Komunikaty na raty

 Nastepne, 88 już Kaliszobranie będzie miało charakter wyjazdowy - 16 września (sobota) odwiedzimy Ostrów i ostarowiaków i przy okazji zobaczymy to i owo po drodze (a co?
- surpriza).  Kto chciałby uczestniczyć w tej imprezie winien"kopnąć się" do PTTK i dopisać do listy szczęśliwców.  Wyjazd o 13.46 (za czternaście czternasta) sprzed stefciowej ławeczki - powrót siedemnasta siedemnaście. No to co? - zapraszam...




środa, 23 sierpnia 2017

Do trzech razy (foto) sztuka - 176

Niesieni przez muzy i natchniuzy - Kaliszobrańcy w trakcie 87 edycji tej imprezy:



fot.: Marek Bergman

Veni, vidi, vici - 83

LXXXVII Kaliszobranie

Tematyka 87 edycji Kaliszobrania, którą zrealizowaliśmy w minioną sobotę 19 lipca, związana była z działaniami artystycznymi kaliszan – w przeszłości i obecnie. W pierwszej zatem części imprezy uczestnicy - korzystając z gościnności Pani Dyrektor Marii Pawelec - zasiedli w wygodnych fotelach Sali Koncertowej kaliskiej Szkoły Muzycznej i wysłuchali opowieści pisanej… nutami. Moją gawędę dotyczącą działalności kolejnych towarzystw muzycznych w Kaliszu (aż po jedno z najstarszych na ziemiach polskich - Kaliskie Towarzystwo Muzyczne), wizyt w naszym mieście Chopina i innych wybitnych muzyków, postaci patrona Szkoły Muzycznej Henryka Melcera i samego budynku Szkoły oraz – przede wszystkim – kolejnych muzyków słynnej rodziny Wiłkomirskich,  uzupełniała i czasem korygowała (podziękowania) obecna na sali Prezes Zarządu Fundacji Rodziny Wiłkomirskich Pani Elżbieta Piszczorowicz. Pani Prezes zaproponowała także zebranym osobne spotkanie poświęcone tej sławetnej rodzinie. Organizator przyjął propozycję ochoczo i zapowiedział w roku następnym – roku jubileuszu 200-lecia istnienia w Kaliszu towarzystw muzycznych - tematyczne Kaliszobranie Ekstra. Następnie o historii, a przede wszystkim o współczesnej działalności kaliskich Szkół Muzycznych opowiedziała  Pani dyrektor Maria Pawelec, której wystąpienie znacznie przybliżyło słuchaczom mniej znaną większości kaliszan kartę szkolnictwa w naszym mieście. Czasu upływał nieubłaganie, bijąc rekordy życiowe niemal marszobiegiem przeszliśmy więc na Łazienną do galerii im. Tadeusza Kulisiewicza, gdzie w objęcia wzięła ich druga ze sztuk – malarstwo. Pani Anna Tabaka zaprezentowała ekspozycje galerii a następnie, w specjalnie przygotowanej prezentacji multimedialnej – postaci związane z malarstwem w Kaliszu – od  Antoniego Sachettiego poprzez Bonifacego Jatkowskiego, Alfreda Wierusza-Kowalskiego, Józefa Balukiewicza aż po Augusta Bertelmanna. Była też mowa o kilku innych artystach – no i przede wszystkim o patronie galerii – Tadeuszu Kulisiewiczu. Ogrom treści przekazywanych zarówno w pierwszej jak i w drugiej odsłonie spotkania sprawił, że to Kaliszobranie zakończyło się później niż planowano. Ale chyba nikt nie żałował.  

Imprezę zrealizowano przy współpracy z kaliskim Oddziałem TOnZ, dzięki wsparciu Miasta Kalisza w ramach mecenatu nad kulturą. 

fot. Marek Bergman

czwartek, 17 sierpnia 2017

Komunikaty na raty

LXXXVI KALISZOBRANIE

  W sobotę 19 sierpnia 2017 r. zapraszam na 87 imprezę w ramach cyklu Kaliszobranie. Tym razem bohaterami edycji będą kaliscy muzycy i malarze. Niedługi spacer rozpocznie się zatem przed budynkiem Szkoły Muzycznej przy Placu Kilińskiego, gdzie, oprócz ukazania dziejów ruchu muzycznego w Kaliszu, opowiem też nieco o zmianach w pejzażu tego fragmentu miasta i parku. Zakończy się natomiast w Galerii im. Tadeusza Kulisiewicza przy Łaziennej, gdzie z kolei znana kaliszanom historyk sztuki i regionalistka pani Anna Tabaka opowie nieco o samej placówce i przedstawi historię kaliskich środowisk plastycznych. Początek spotkania o tradycyjnej 15.03

Imprezę przygotowaną we współpracy z kaliskim Oddziałem TOnZ wspiera, w ramach mecenatu nad kulturą, Miasto Kalisz.


niedziela, 23 lipca 2017

Veni, vidi, vici - 82

LXXXVI Kaliszobranie

Sobotnie popołudnie 22 lipca przyniosło spory upał. Nie zniechęcił on jednak kilkudziesięciu zwolenników Kaliszobrania, którzy przybyli na start 86 już krajoznawczego spaceru w tym cyklu. Spotkanie na skrzyżowaniu ulic Alei Wojska Polskiego, Ogrodowej i Podgórza stało się dla mnie pretekstem do opowiadania o historii tych ulic i przylegających doń dzielnic oraz o najsłynniejszym przestępcy międzywojennego Kalisza - Józefie Pachołku. Swoją bandycką karierę rozwijał tenże nawet w Ameryce „pod okiem” samego Al Capone, kontynuował w rodzimym Kaliszu, a w miejscu, w którym spotkali się kaliszobrańcy, 85 lat temu „dopadła” go w wyniku obławy kaliska policja. Pachołkowi zasądzono wyrok kary śmierci, zginął na szubienicy kaliskiego więzienia. Następnie uczestnicy imprezy kontynuowali spacer ulicami Podgórze i Kopernika (o nich także popłynęła opowieść) aż dotarli do skweru im. Eligiusza Kor-Walczaka. Tam czekał już na nich prof. Krzysztof Walczak – dyrektor kaliskiej Książnicy Pedagogicznej, prorektor kaliskiego PWSZ a zarazem syn patrona skweru. Wśród licznych publikacji profesora znalazła się i ta, traktująca o historii kaliskiego wolnomularstwa, co oznaczało, że „bohaterami” drugiej części tego Kaliszobrania byli kaliscy masoni. Prelegent nakreślił w skrócie genezę ruchu i okoliczności przeniesienia idei wolnomularskich na ziemie polskie a następnie, już bardziej szczegółowo, omówił rozwój poszczególnych lóż w XIX-wiecznym Kaliszu.  Było też nieco o kaliskich przedstawicielach tej wciąż nieco tajemnej organizacji (obecność niektórych nazwisk na tej liście zdumiała zaiste zebranych), o budynkach, w których miały swoją siedzibę kaliskie loże, o perypetiach „brata” Jana Antoniego Bajera – właściciela jednego z nich (przy pl. Św. Józefa) czy wreszcie o polskich organizacjach masońskich i paramasońskich w latach późniejszych i obecnie. Opowieść była na tyle zajmująca, że ci z  zebranych, którzy nie zdołali sobie znaleźć wygodnego miejsca w cieniu skwerowych drzew nawet nie zauważyli, jakie wyzwanie rzucili operującemu jeszcze o tej porze mocno słońcu. Obyło się na szczęście bez udarów słonecznych, za to uczestnicy wzbogacili się o kolejny interesujący „kawałek” wiedzy o historii Kalisza.

Kaliszobranie zrealizowano przy współpracy z kaliskim Oddziałem TOnZ, dzięki wsparciu Miasta Kalisza w ramach mecenatu nad kulturą. 

fot. Marek Bergman

sobota, 15 lipca 2017

Komunikaty na raty

LXXXVI KALISZOBRANIE
                       
   W sobotę 22 lipca 2017 r. zapraszam na 86 imprezę w ramach cyklu Kaliszobranie. W pierwszej części niedługiego spaceru„powędrujemy śladem” przestępcy międzywojennego Kalisza – Józefa Pachołka. Przez kilka lat pobytu w Ameryce tenże był nawet członkiem gangu słynnego Al. Capone, później nabyte tam „umiejętności” wykorzystywał w czasie napadów rabunkowych w Kaliszu i okolicy. Natomiast w wielkim finale imprezy prof. Krzysztof Walczak opowie o historii kaliskiej masonerii. Prelegent, Prezes Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, jest autorem jednego z nielicznych opracowań na ten temat – jest więc gwarancja, że uczestnicy usłyszą sporo nieznanych faktów o tej, wciąż tajemniczej i budzącej niemal grozę, organizacji. Początek spotkania o tradycyjnej 15.03 przy mini-skwerku na skrzyżowaniu Alei Wojska Polskiego i Podgórza, czyli tam, gdzie policja ostatecznie „dopadła” Pachołka, natomiast zakończenie, w zależności od pogody, na skwerze Kor-Walczaka przy kaliskim Muzeum lub w auli bezpiecznego i zadaszonego obiektu w pobliżu.

Imprezę przygotowaną we współpracy z kaliskim Oddziałem TOnZ wspiera, w ramach mecenatu nad kulturą, Miasto Kalisz.